Các chất liệu vải làm khẩu trang kháng khuẩn ngăn ngừa COVID-19

Kể từ khi dịch Covid-19 bùng phát, khẩu trang đã trở thành một vật dụng không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Khẩu trang không chỉ là phương tiện bảo vệ sức khỏe cá nhân, mà còn góp phần ngăn chặn sự lây lan của virus trong cộng đồng. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về các chất liệu vải làm khẩu trang kháng khuẩn ngăn ngừa Covid-19. 

Việc lựa chọn đúng chất liệu vải là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định đến hiệu quả bảo vệ của khẩu trang. Các tiêu chí như khả năng lọc bụi mịn, kháng khuẩn, độ thoáng khí và độ bền là những yếu tố cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu kỹ hơn các loại vải phù hợp để may khẩu trang kháng khuẩn trong bối cảnh phòng chống dịch Covid-19 đang bùng phát trở lại, đặc biệt là 5 loại vải thông dụng gồm: Cotton, Polyester, CVC, Spandex và Double Jersey.

Yêu cầu cơ bản đối với chất liệu vải làm khẩu trang kháng khuẩn ngăn ngừa COVID-19

Để một chiếc khẩu trang phát huy tác dụng trong việc phòng chống Covid-19, chất liệu vải phải đáp ứng các yêu cầu sau:

• Khả năng lọc bụi, vi khuẩn và virus: Là yếu tố hàng đầu nhằm ngăn chặn các hạt siêu nhỏ từ không khí xâm nhập vào hệ hô hấp, như hạt bụi mịn (PM 2.5). Vải càng có khả năng lọc cao thì càng ngăn chặn tốt việc xậm nhập của các tác nhân gây bệnh.
• Độ thoáng khí tốt: Dù có khả năng lọc tốt, vải cũng cần phải đảm bảo độ thoáng khí phù hợp để người sử dụng cảm thấy dễ chịu khi đeo trong thời gian dài. Nếu khẩu trang quá bí bách sẽ khiến người dùng khó thở, gây khó chịu và dễ tháo ra, làm giảm hiệu quả phòng bệnh.
• Kháng khuẩn: Chất liệu nên có khả năng kháng khuẩn tự nhiên hoặc được xử lý bằng công nghệ như nano bạc, nano đồng hoặc các hợp chất kháng khuẩn để ngăn vi sinh vật tồn tại và phát triển trên bề mặt khẩu trang.
• Tái sử dụng và giặt được: Để giảm thiểu rác thải y tế, tiết kiệm chi phí và giảm gây ô nhiễm môi trường, các loại vải được sử dụng nên có thể giặt và tái sử dụng nhiều lần tuy nhiên vải cần giữ được chất lượng và hiệu quả kháng khuẩn sau nhiều lần giặt.

Xem thêm: Vải tính năng kháng khuẩn là gì?

Các chất liệu vải làm khẩu trang kháng khuẩn ngăn ngừa COVID-19

Vải Cotton (sợi tự nhiên) – Thoáng khí, thân thiện với da

Đặc điểm:

Cotton là loại vải tự nhiên được dệt từ sợi bông. Đây là chất liệu phổ biến nhất để may khẩu trang vải nhờ tính chất dễ chịu và an toàn.

Ưu điểm:

• Thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt.
• Mềm mại, thân thiện với da, ít gây kích ứng.
• Có thể giặt và tái sử dụng nhiều lần.
• Phù hợp để làm lớp trong khẩu trang, tiếp xúc trực tiếp với da mặt.
• Dễ tìm kiếm, giá thành thấp.

Hạn chế:

• Nếu chỉ dùng một lớp, khả năng lọc bụi mịn và virus tương đối thấp.
• Có thể giữ lại độ ẩm, là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển nếu không giặt kỹ nếu không được xử lý kháng khuẩn

Gợi ý: Cotton nên được kết hợp với các lớp vải khác để tăng hiệu quả kháng khuẩn và lọc bụi, hoặc được xử lý bằng nano bạc để nâng cao tính năng bảo vệ.

Vải Polyester (sợi tổng hợp) – Chống nhăn, kháng nấm mốc

Đặc điểm:

Polyester là sợi tổng hợp có cấu trúc đặc biệt giúp chống nước, chống nhăn và kháng bụi bẩn.

Ưu điểm:

• Không thấm nước, ngăn chặn tốt giọt bắn từ bên ngoài tốt hơn cotton.
• Có thể dệt chặt để tang khả năng lọc bụi và vi khuẩn
• Chống nhăn, bền, khó mục và ít bị mốc.
• Có thể giặt nhiều lần mà không bị biến dạng.
• Khả năng khô nhanh, dễ bảo quản.

Hạn chế:

• Độ thoáng khí kém hơn cotton.
• Dễ gây bí da nếu đeo lâu, nhất là trong thời tiết nóng.
• Khả năng phân hủy kém, không than thiện với môi trường.

Gợi ý: Polyester thích hợp làm lớp ngoài cùng của khẩu trang để bảo vệ khỏi tác động từ môi trường như bụi, mưa và giọt bắn.

Vải CVC (vải pha Cotton) – Kết hợp giữa Cotton và Polyester

Đặc điểm:

CVC (Chief Value Cotton) là vải pha giữa Cotton và Polyester, thường có tỷ lệ Cotton cao hơn (60% Cotton – 40% Polyester hoặc 65% – 35%).

Ưu điểm:

• Kết hợp ưu điểm của cả cotton và polyester: thoáng khí, thấm hút tốt, bền, độ đang đàn hồi tốt, không nhăn.
• Tăng khả năng ôm sát khuôn mặt, giảm khe hở – yếu tố quan trọng để ngăn virus lọt qua
• Dễ may, định hình đẹp, ít co rút sau khi giặt.
• Có thể tái sử dụng nhiều lần và giữ được độ bền sau nhiều lần giặt.

Hạn chế:

• Hiệu quả lọc bụi không bằng các loại vải kỹ thuật cao như vải không dệt.
• Tùy vào tỷ lệ pha mà độ mềm mại có thể thấp hơn 100% cotton.

Gợi ý: Vải CVC rất phù hợp làm khẩu trang vải kháng khuẩn 2 – 3 lớp. Có thể tăng cường hiệu quả bằng cách xử lý nano bạc hoặc lồng thêm lớp lọc ở giữa.

Vải kết hợp với Spandex – Co giãn 4 chiều, ôm sát khuôn mặt

Đặc điểm:

Vải kết hợp Spandex là loại vải có pha thêm sợi Spandex hoặc Lycra, tạo ra độ co giãn 4 chiều vượt trội.

Ưu điểm:

• Co giãn tốt, ôm sát khuôn mặt, giúp khẩu trang không bị xô lệch khi nói chuyện hoặc vận động.
• Thoải mái, dễ chịu khi đeo lâu dài.
• Tăng khả năng lọc giọt bắn do bám khít vào da, giảm khe hở.

Hạn chế:

• Khả năng thấm hút mồ hôi và thoáng khí không cao bằng cotton.
• Thường cần được kết hợp với lớp vải khác để tăng hiệu quả lọc khuẩn.

Gợi ý: Spandex là lựa chọn tuyệt vời làm lớp ngoài hoặc lớp ôm mặt của khẩu trang, đặc biệt cho người cần vận động nhiều.

Vải Double Jersey – Mềm mịn, dày dặn, có thể dùng một lớp

Đặc điểm:

Vải Double Jersey (hay Double knit) là loại vải dệt kim hai mặt, có cấu trúc dày, độ bền cao, bề mặt mềm mịn và độ đàn hồi nhất định.

Ưu điểm:

• Dày dặn hơn so với các loại vải thông thường nhưng vẫn thoáng khí.
• Có thể dùng một lớp duy nhất để may khẩu trang mà vẫn đảm bảo độ che phủ và lọc tốt.
• Độ bền cao, không xù lông, giữ phom dáng tốt.
• Mềm mại, không gây kích ứng da.

Hạn chế:

• Chi phí cao hơn một số loại vải khác.
• Do dày nên có thể hơi nóng nếu dùng trong môi trường nhiệt độ cao.

Gợi ý: Phù hợp để may khẩu trang vải kháng khuẩn một lớp, tiết kiệm thời gian và chi phí sản xuất mà vẫn đạt hiệu quả sử dụng cao.

So sánh hiệu quả giữa các loại vải

Kết hợp vải để tăng hiệu quả khẩu trang

Để tăng hiệu quả bảo vệ, khẩu trang nên được thiết kế với 2–3 lớp vải. Một số gợi ý về kết cấu lớp vải:

• Lớp ngoài: Polyester hoặc Span – chống nước, ôm sát mặt.
• Lớp giữa: CVC hoặc lớp lọc kháng khuẩn – tăng cường khả năng lọc.
• Lớp trong: Cotton hoặc Double – mềm mại, thấm hút mồ hôi, an toàn cho da.

Nếu có thể, xử lý thêm các lớp vải bằng công nghệ nano để tăng cường khả năng kháng khuẩn và khử mùi.

Lưu ý khi sử dụng khẩu trang vải

• Giặt khẩu trang sau mỗi lần sử dụng, đặc biệt khi tiếp xúc với nơi đông người.
• Dùng xà phòng kháng khuẩn và phơi khô hoàn toàn dưới nắng hoặc dùng máy sấy.
• Không sử dụng khẩu trang bị rách, biến dạng hoặc đã mất độ đàn hồi.
• Không dùng chung khẩu trang với người khác.

Việc lựa chọn đúng loại vải để làm khẩu trang không chỉ ảnh hưởng đến mức độ bảo vệ khỏi virus mà còn liên quan đến sự thoải mái và an toàn khi sử dụng lâu dài. Tùy theo nhu cầu và điều kiện cá nhân, người dùng có thể lựa chọn loại vải phù hợp như Cotton thoáng khí, Polyester chống giọt bắn, CVC kết hợp ưu điểm cotton – polyester, Spandex co giãn ôm sát, hay Double Jersey mềm mịn và dày dặn.

Trong bối cảnh Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp, hãy trang bị cho mình kiến thức đầy đủ để sử dụng khẩu trang đúng cách và an toàn. Một chiếc khẩu trang làm từ loại vải tốt, thiết kế đúng chuẩn, chính là tấm “lá chắn” đầu tiên bảo vệ sức khỏe của bạn và cả cộng đồng.